Sam van Vondelen

Value Alignment


 
Digitale collage


Vanwege de groei van de middenklasse en de lage tarieven is het maken van vliegreizen in de laatste decennia voor steeds meer mensen toegankelijk geworden. Door deze ontwikkelingen raken toeristische trekpleisters overvol. Deze groeiende recreatiedruk lijkt niet te vertragen, zelfs in de verste uithoeken van de wereld wordt het steeds drukker.

Element van het affiche 


Door AI gegenereerde landschap

Affiche
Vroeger kon er onderscheid gemaakt worden tussen de toerist die samen met familie of vrienden tot rust wilde komen en de reiziger die op jacht was naar authenticiteit en avontuur. Dit onderscheid is langzaam aan het verwateren. We willen nu tot rust komen, maar tegelijkertijd avontuurlijk zijn zonder het risico te lopen dat onze vakantie vroegtijdig moet worden beëindigd. Als we afreizen naar exotische landen verwachten we een keurig verzorgde kamer met luxueuze voorzieningen zoals een internetverbinding en een werkende airco. Eenmaal gearriveerd komen we er al snel achter dat we niet de enige zijn met dit idee. Velen zijn ons al voorgegaan, het bewijs daarvan is te vinden op elk social media-platform. Toch blijven we reizen. Als toerist houden we onszelf maar al te graag voor de gek als het gaat om het vinden van zogenaamde authentieke ervaringen. We verwachten dat de lokale bevolking rondloopt in haar traditionele klederdracht en nog altijd gebruik maakt van traditionele rituelen en gewoontes. Zodra de lokale bevolking hiervan op de hoogte is, maakt ze daar graag gebruik van om de inkomsten te bevorderen. Op plekken waar meer geld wordt verdiend aan dit soort toerisme, heeft dat gevolgen voor de omgeving. Zo worden er bijvoorbeeld talrijke souvenirwinkels opgebouwd bij populaire bezienswaardigheden, en oude tempels of kerken in de omgeving zijn ineens niet meer te bezoeken zonder te betalen. Dit zijn positieve ontwikkelingen met een donker randje.

De authenticiteit waar we naar op zoek zijn verdwijnt omdat we het in grote getale met onze eigen ogen willen zien. Eenmaal op de plaats van bestemming blijkt er nog maar weinig van de oorspronkelijke cultuur en identiteit van het land over te zijn. In dat opzicht is het belangrijk dat we ons afvragen waar onze werkelijke belangen liggen, ook op langere termijn. De Engelse term voor deze kwestie is Value Alignment: we denken maar al te goed te weten wat we willen, maar is dat ook zo?
Dit probleem herkennen we uit het bekende mythologische verhaal van Koning Midas. De rijke koning van Phrygië hielp de halfgod Silenus aan de dood te ontsnappen. Als dank gaf de god Dionysos Midas één wens. Midas wenste dat alles wat hij aanraakte direct in goud zou veranderen. Dionysos was diep teleurgesteld in de hebzucht

van Midas, maar hij was door zijn woorden gebonden en Midas’ wens kwam uit. Pas toen hij honger kreeg kwam hij erachter dat ook voedsel en water in goud veranderde wanneer hij dit aanraakte. Op dat moment besefte hij de ware consequenties van zijn hebzuchtige wens. Midas dacht precies te weten wat hij wilde en kreeg dat ook. In dit project visualiseer ik dystopische landschappen die ontstaan als toeristen hun eigen verlangens voorop blijven stellen en geen rekening houden met de gevolgen die dit kan hebben voor de wereld. Worden dit de vakantiebestemmingen van de toekomst?

Amersfoort, mei 2020





Meer werk: