Ella Mieke Fengler

Uma Gringa Na Favela


 
Video
Duur: 04:57 min.


Uma Gringa Na Favela is een portret van mijn beste vriendin, Isabelle, die momenteel in de favela Babilonia in Rio de Janeiro leeft. Ze maakt steeds meer kennis met de Braziliaanse cultuur en de gemeenschap in de favela. Ze maakt er zelfs steeds meer onderdeel van uit, maar toch zal er altijd afstand blijven. Tussen de cariocas zal zij voor altijd een gringa zijn.


Babilonia, Rio de Janeiro

Quote uit een ervaring van Isabelle


Quote uit een ervaring van Isabelle
Al vanaf zesjarige leeftijd is Isabelle gefascineerd door het land Brazilië. Ze zag de film Orfeu Negro en droomde weg bij de warme beelden en de intense muziek. Vanaf het moment dat ze de vrijheid had om te doen wat ze wilde met haar leven, besloot ze het land met eigen ogen te gaan aanschouwen. De realiteit was naar eigen zeggen nog mooier dan de droom. De aantrekkingskracht die ze voelt kan ze moeilijk verklaren. Het is een instinctief gevoel dat niet te negeren valt. Haar reis begon in Salvador en ging vervolgens langs de kust naar beneden, met een tussenstop van een maand in de jungle. Na haar thuiskomst in Nederland verlangde ze vrijwel direct terug.

Deze keer is het geen rondreis, maar een verblijf voor onbepaalde tijd. Een verblijf in de favela Babilonia, waar Orfeu Negro is opgenomen. Haar reisdoelen zijn nu anders. Ze wil niet zoals de meeste toeristen caipirinhas drinken op het strand, maar forró lessen volgen, diep duiken in de Braziliaanse cultuur en de taal goed leren spreken. Ze wil het dagelijks leven in Rio leven. 

Op blocos, tijdens carnaval, maakte ze vrienden die ze vervolgens nog een keer tegenkwam, en daarna nog een keer. Ook de dame van het pizza-winkeltje op de hoek herkent inmiddels haar gezicht. Elke keer als ze over straat loopt in de favela zwaait ze naar iedereen, spreekt ze met iedereen. Deze mensen zijn onderdeel van haar dagelijkse ritme geworden, maar het is niet vanzelfsprekend dat zij daar is. Ze valt op. Haar westerse uiterlijk draagt daaraan bij, maar dat is niet alles. Het is de manier waarop ze beweegt, hoe ze zich gedraagt en nog zoveel meer dat verscholen kan liggen in de kleinste details.
Zodra Isabelle gringa wordt genoemd wordt er een lijn getrokken, dat markeert de scheiding tussen buitenlander en Braziliaan. Puur om te benoemen dat ze anders is, en in sommige gevallen opwindend exotisch. Om aan te geven dat de Braziliaanse cultuur die ze haar graag laten zien van hen is, niet van haar. Of om simpelweg te benadrukken dat ze onwetend is. Tegelijkertijd wordt er soms ook iets doorbroken. Er wordt toenadering gezocht. Een compliment gegeven op het moment dat ze niet past binnen het stereotype beeld van de gringa. En soms verliest het woord elke negatieve lading en dient het als liefkozing.

Het woord speelt een rol in haar gedachten. Probeer ik te hard vrienden te maken en denken ze: waarom praat die gringa met ons? Wil die gringa net zoals wij zijn?’ Ze gelooft dat dit soort gedachten worden ingefluisterd door haar Nederlandse achterdocht. Ook gelooft ze dat Brazilianen niet achterdochtig zijn en hun kalmte, warmte en grootse vriendelijkheid oprecht is. De ongeschreven regels die ze hanteren in de omgang met haar heeft ze te accepteren.

De film Uma Gringa Na Favela combineert het beeld van haar thuis, haar leefruimte in de favela, met haar ervaringen als gringa, een buitenlander.

Amsterdam, mei 2020


“Você parace uma gringa,
mas 
dança como um brasileiro.”


“Je ziet eruit als een gringa, maar danst
als een Braziliaanse
.”


Meer werk: