Anne van den Ham

De Vlucht


 
Video projectie
Duur: 03:33 min.

Spoken word
Duur: 03:28 min.


De Vlucht, een project dat zich van oorsprong bezighield met het onderwerp massatoerisme, heeft een wending gemaakt en onderzoekt nu de impact op de natuur wanneer alles om ons heen stilstaat. Een aantal maanden geleden werd de wereld getroffen door het COVID-19-virus. Landen zijn in quarantaine, grenzen zijn gesloten en er is stilte op de wegen. Het positieve effect hiervan op de natuur is gigantisch. Dit geeft hoop, maar zet ook aan tot denken: op het moment dat de mens stilstaat, komt de natuur tot leven.


De Vlucht


Spoken word & video ‘Vogelperspectief’

03:15
‘De vogels fluiten weer in Wuhan’, de titel van een artikel van Henk Stoorvogel, werd de inspiratiebron voor De Vlucht. In het werk komen twee gevolgen van de groeiende hoeveelheid toeristen aan het licht. Allereerst wordt de perfectie verbeeld zoals wij die ons herinneren na een gebied te hebben bezocht, zonder dat we doorhebben welke impact ons bezoek achterlaat op deze omgeving. Het zijn herinneringen en dromen die wij willen nastreven, doorvertellen en opnieuw bezoeken. Ze zijn absurdistisch en geromantiseerd, dit is hoe de mens zijn aarde wil zien. Vaak hebben we de neiging om bepaalde gebeurtenissen in onze herinneringen rooskleuriger te maken dan ze in werkelijkheid waren. We delen de mooiste foto’s op social media en vertellen de fraaiste verhalen om anderen te enthousiasmeren. Mensen zijn bereid veel offers te brengen om ook zo’n herinnering te beleven.

Het tweede gevolg van het toenemende massatoerisme komt naar voren in de tekstuele kant van het werk. Het vertelt door middel van een spoken wordover de donkere kant van toerisme, de impact op de natuur. Miljoenen mensen gaan jaarlijks met het vliegtuig om naar hun ideale vakantiebestemming te reizen, waar vervolgens steeds meer nieuwe accommodaties voor hen worden gebouwd. Het aantal toeristen blijft jaarlijks stijgen, er worden steeds meer herinneringen opgedaan, steeds meer foto’s gedeeld en er is steeds meer behoefte om te reizen. Toeristen bezoeken de meest prachtige en kwetsbare natuurgebieden. De gevolgen van dit alles zijn enorm.
Maar nu alles stilstaat
Voel ik mij vrij
Om te ademen, om te zijn
Terug te trekken
Naar het paradijs, toevluchtsoord, mierennest
Ik daarboven
Jij daar beneden

Vogelperspectief

In Wuhan zijn al jaren geen vogels meer te bekennen door toedoen van de mens, maar nu, wanneer alles stilligt, is hun gezang weer te horen. Het is dus mogelijk de schadelijke gevolgen die onze aanwezigheid achterlaat terug te draaien. Dit geeft hoop voor de toekomst, met die hoop sluit de spoken wordaf. Tegelijkertijd zorgt de situatie van rust ook voor wantrouwen: zal de mens in staat blijken deze veranderingen met zich mee te nemen in de komende jaren, of vallen we weer terug in oude patronen van lust, van hebzucht en van gemak, gewoon, omdat het fijn is? Wanneer het gedicht stopt, gaat het beeld nog door, de herinneringen en het verlangen blijven.

Utrecht, mei 2020





Meer werk: